Tusenvis i Grønland-demonstrasjonar i Danmark og Nuuk

I tillegg til København var det laurdag demonstrasjonar i andre danske byar som Aarhus, Aalborg og Odense i Danmark.

Folk demonstrerte òg i hovudstaden Nuuk på Grønland. Det bur om lag 19.000 menneske i Nuuk og gatene var fylte med demonstantar, skriv Grønlands kringkasting KNR.

I hendene hadde fleire det grønlanske flagget eller heimelaga skilt med orda «Grønland er ikkje til sals».

Demonstrasjonane starta med eitt minutt stillheit, etterfulgt av nasjonalsongen, før ferda gikk vidare mot det amerikanske konsulatet.

Samstundes med demonstrasjonane meldte Donald Trump at han vil ilegge Noreg og fleire andre land straffetoll fram til USA har kjøpt Grønland.

– Eg kjenner meg utrygg

Det starta på Rådhuspladsen i København, før demonstrasjonane flytta seg til utanfor den amerikanske ambassaden i København.

Det er ein protest mot president Donald Trumps utspel om at USA treng Grønland av sikkerheitsmessige omsyn.

I København ser ein både danske og grønlandske flagg i den enorme folkemengda.

Arrangørane opplyser til DR at om lag 20.000 menneske møtte til demonstrasjonane. Éi av dei er Laila Geisler Frederiksen.

– Eg vil vise at vi står saman, grønlendarar og danskar, seier ho til NRK som er på staden.

Frederiksen vaks opp på Grønland, men flytta med familien til Næstved for tre år sidan.

– Eg kjenner meg utrygg og tenker mykje på familie og vennar som er på Grønland. Støtta frå andre land er viktig, og betyr mykje. Grønland er ikkje til sals, seier ho.

«Kalaallit Nunaat» blir også ropt i den danske hovudstaden laurdag. Det betyr Grønland på grønlandsk.

Alvorleg utanrikspolitisk krise

Utspela frå den amerikanske presidenten har skapt uro og utryggleik på Grønland, seier professor Rasmus Bertelsen.

– Dette er eit samfunn som har vore kolonialisert før. Og det er eit samfunn som er veldig prega av tidlegare dansk kolonisering. Mitt inntrykk frå folk eg kjenner på Grønland, er at dette pregar folk veldig mykje, seier han til NRK.

Frå 1700-talet til 1953 var Grønland ein dansk koloni. Under dansk styre fekk grønlandske kvinner prevensjon utan å vite om det, grønlandske born blei tvangflytta og heile det grønlandske samfunn blei fordanska.

Demonstrasjonar er ikkje kvardagskost blant grønlendarane. Men då visepresident J.D. Vance gjesta Grønland i mars, var det mange som protesterte utanfor det amerikanske konsulatet i Nuuk.

Laurdag skal det vere nye demonstrasjonar i den grønlandske hovudstaden. Det sender eit kraftig signal til den amerikanske presidenten, seier journalist Jens Ringberg i Danmarks Radio til NRK.

– Det grønlandske folk viser at dei ikkje ønsker å bli ein del av USA. Dei ønsker, slik det er no, å framleis vere ein del av kongeriket Danmark.

Han meiner Danmark står overfor landets mest alvorlege utanrikspolitiske krise sidan andre verdskrig.

– Dette er meir alvorleg enn karikaturstriden, der fleire av ambassadane våre blei sette i brann. Dette handlar ikkje berre om Grønland, som er alvorleg nok i seg sjølv, men også om det danske riksfellesskapet.

Fryktar det kan skade Nato

Demonstrasjonane skjer samtidig som ein delegasjon med amerikanske kongressmedlemmar er på besøk i Danmark.

I delegasjonen er det éin republikanarar og fleire demokratar som seier dei ikkje støttar presidenten sitt forsøk på å ta Grønland.

– Grønland er ein del av Danmark. Danmark er vår Nato-allierte, og etter mitt syn burde situasjonen ha stoppa der. Eg meiner at det å gjere eller seie noko som set vår truverd som alliert på spel, er fundamentalt strategisk farleg for USA, sa demokraten Chris Coons under ein pressekonferanse i København laurdag.

Han fryktar forholdet mellom USA og allierte skal ta skade av saka.

– Dersom vi gjer ting som får danskane til å tvile på om dei kan rekne med oss som ein Nato-alliert, kvifor skal då andre land ønske å vere våre allierte, eller tru på det vi seier?

Interessert i å følge med på det som skjer i verda? Følg utanriksredaksjonen sin podkast her: