Knut Ivan (48) skal svømme 3000 km langs Norskekysten: – Eit heilsprøtt prosjekt

Om du av ein eller annan grunn skulle sette deg i bilen i Oslo, køyre gjennom Europa og ende opp i Benidorm på den spanske austkysten, har du lagt ganske nøyaktig 3000 kilometer bak deg.

Den same distansen skal Knut Ivan Rasmussen svømme. 48-åringen legg 6. april ut på ein av dei lengste svømmeturane i verda, nokosinne.

– Det er jo eit ganske vilt prosjekt, men akkurat no gler eg meg eigentleg mest til å komme i gang. Det har vore utruleg mykje praktisk å ta hand om dei siste månadene inn mot turen, seier 48-åringen til NRK.

Den planlagde svømmeturen er altså på omtrent 3000 kilometer: Frå Svinesundbrua mellom Noreg og Sverige, og opp langs heile kysten til Grense Jakobselv, elva som skil Noreg og Russland.

Guinness rekordbok er kopla på, men om turen skal godkjennast der, blir det stilt ganske detaljerte krav. Det er uansett ikkje Rasmussens hovudmotivasjon.

«Feltarbeid»

Den Oslo-baserte 48-åringen er utdanna psykolog og svømmetrenar, og har skrive masteroppgåve om frykta for å mislykkast og korleis ein kan overvinne henne.

– Dette prosjektet handlar om så mykje meir enn berre svømmeturen, seier han.

– Det er mykje undervegs eg kjem til å måtte hanskast med, og eg vil oppleve både stress og bekymring. For meg handlar det mest om å sprenge grenser inne i mitt eige hovud og sjå kva som er mogleg å få til.

– Er det på ein måte ein psykologs ultimate feltarbeid dette her?

– Det er ei ganske bra beskriving. Det er eit slags feltarbeid der eg set meg sjølv som ein prøvekanin. I tillegg er det jo ein ekstraordinær uthaldsprestasjon, og det ekstreme triggar meg.

Rasmussen har drive med «open water»-svømming i mange år, og vore aktiv svømmar sidan han var i åtteårsalderen.

Dei siste åra har psykologen gjennomført stadig meir vanvitige turar:

• Han har ei rekke gonger delteke og vunne svømmekonkurransen frå Horten til Moss.
• I 2014 svømte han frå Oslo til Verdens Ende på Tjøme, rundt 100 km.
• I 2022 svømte han 700 km, frå Oslo til Bergen, utan å sette foten på land.

Ikkje redd for havet

Under svømmeturen frå Oslo til Bergen var han plaga av blant anna brennmaneter, låg sjøtemperatur, vind, straum og gnagsår. Dagsetappane var på snautt 15 km i snitt.

Men det er verken vêr eller vind 48-åringen er mest redd for.

– Eg kan nemne dei tinga eg er minst redd for først, og det er liksom dei tinga som dei fleste andre er mest redd for, for eksempel straum, mørket i havet, dyr og kulde. Eg er meir bekymra for sånne ting som logistikk, økonomi og organisering av turen. At det skal gå gale med det praktiske, seier han.

– I tillegg er eg, i alle fall delvis, ganske introvert, så eg er også litt bekymra for korleis det blir å forhalde meg til så mange menneske over så lang tid, legg han til.

Det ligg an til at rundt 150 personar skal vere med som mannskap på følgebåten på turen. Rundt 30 av dei vil få kapteinsstatus, og vere ansvarlege på båten på delar av etappen. Det vil stort sett vere tre til fem personar på båten til kvar tid.

– Er du redd for å ikkje klare det?

– Nei, altså for å seie det litt sånn prinsipielt, så er eg meir redd for å ikkje prøve enn å ikkje komme fram.

– Enorm prestasjon

Leiar i Open Water-utvalet i Norges Svømmeforbund, Dag Rinden, humrar godt når NRK ringer for å høyre kva han tenker om Rasmussens prosjekt.

– Det er eit heilsprøtt prosjekt, det er det ingen tvil om. Eg syntest jo turen hans frå Oslo til Bergen var sprø nok, men det vil vere ein heilt enorm prestasjon om han klarer dette, seier Rinden.

Han påpeikar at Rasmussen har eit uthald utover det vanlege, og at det som skil han frå andre langdistansesvømmarar i Noreg er evna til å halde ut veldig lenge.

– Vi har sett det i konkurransar òg, at han gjerne kjem sterkare og sterkare utover i løpet.

– Trur du han klarer det?

– Dersom det er nokon i Noreg som skal klare noko sånt, så er det Knut Ivan. Eg er på ingen måte sikker, men eg blir mektig imponert om han klarer dette òg.

Mental helse

Knut Ivan Rasmussen sjølv har forståing for at enkelte vil sjå på turen som eit stort egoprosjekt.

– Ja, men så håpar eg også at dei kan sjå at det er bra at folk gjennomfører prosjekt. Det er altfor mange som lever liva sine på ein måte der dei ikkje respekterer seg sjølve nok til å leve ut draumane sine.

Rasmussen fortel at han har sett nettopp det i mange pasientar på kontoret.

– Som psykolog har eg mange pasientar som er livredde for å få kritikk for å vere egoistiske, og for ein del kan det føre til psykiske helseproblem, som depresjon, angst, skam og ei kjensle av å ikkje kunne vere seg sjølv. Eg er for at folk skal tore å leve meir, vere meir, blomstre og ha det bra, utan å måtte kuast av jantelov eller andres fordommar og fordømming.

Rasmussen ønsker å bruke det ekstreme svømmeprosjektet på å fokusere på nettopp mental helse.

– Om ein slepper folk meir fri, så kan det bidra til mykje godt. Mange positive ressursar kan komme ut av at folk får gjere «tinga sine», seier han.

Under turen kjem han til å sove dei fleste netta på båten, men det blir også nokon netter på land innimellom. Då er planen å prøve å spreie bodskapen om mental helse.

– Planen er å bruke prosjektet til å snakke om det mentale og personleg utvikling, og eg skal bruke meg sjølv som eksempel. Eg skal prøve å snakke om dei tinga som er vanskelege og prøve å gjere det forståeleg sånn at det gir meining for andre.

I tillegg håpar han at svømminga i seg sjølv også kan bidra til noko positivt.

– Eg håpar også at eg kan bidra til auka fokus på kor viktig det er med svømmeopplæring, både med tanke på å redde sitt eige og andre sine liv.

Lang horisont

48-åringen trur at den ekstreme turen vil ta mellom ni månader og eit år. Han fortel at han har flytta ut av leilegheita si for å spare pengar.

Han har også tatt opp lån for å kjøpe katamaranen som skal brukast som følgebåt.

Han seier at planen er å svømme kvar einaste dag til han er framme ved russargrensa, men at det er den som til kvar tid er kaptein på båten som bestemmer ut frå sikkerheitsomsyn.

– Kva tenker du om at prosjektet ditt kan sette mannskapet i fare?

– Det vil jo vere kapteinen som tar avgjerdene rundt kva som er farleg eller ikkje. I tillegg er det jo vaksne menneske som er med, og dei veit at om dei er på ein båt i havet langs Norskekysten, så er ikkje det risikofritt. Om ein hoppar i strikk eller aukar farten på ein bil, så har ein eit personleg ansvar, og det meiner eg dei som er med har her òg.

– Kva tenker familien din?

– Mor mi lever ikkje lenger, men far min er i utgangspunktet ikkje spesielt positiv. Han skal følge med på avstand. Søskena mine og kjærasten min skal bidra som mannskap på delar av turen, og det er eg veldig glad for.

Rasmussen er no inne i den siste oppladinga før det heile startar ved den nyaste Svinesundbrua 2. påskedag. Viss alt går som han håpar på, vil han ha oppnådd følgande om eit år:

– Då håpar eg at eg har fått gjort veldig mange menneske merksam på ting som har med psykisk helse å gjere og at eg har bidratt til å fjerne ein del fordommar. Eg håpar at eg klarer å inspirere nokon til å ta betre vare på seg sjølv.