Desse kommunane er «verstingane»: – Utruleg trist

4 days ago 19

I fleire kommunar var det knapt mogleg for ein helsefagarbeidar å få full stilling i 2025. – Antal heiltidsstillingar bør aukast, seier arbeidsministeren.

HELSEFAGARBEIDAR: I mange kommunar var det svært få av dei utlyste stillingane i 2025 som var heiltidsstillingar. Illustrasjonsbilete. Foto: Heiko Junge / NTB

Publisert 18.05.2026 10:07

Saka oppsummert

Arbeidsmiljøloven sier at tilsette som hovudregel skal ha heiltidsstilling, men dette skjer ikkje alltid.
Ei kartlegging viser at mange kommunar, som Halden og Skien, har få utlyste heiltidsstillingar for helsefagarbeidarar i 2025.
Kommunane jobbar med å auke andelen heiltidsstillingar, men utfordringar med bemanning på kveldar og helgar kan gjere deltid nødvendig.
Arbeidsministeren understrekar behovet for fleire heiltidsstillingar for å sikre stabilitet og kvalitet i helsesektoren.

Oppsummeringa er laga med kunstig intelligens (KI) frå OpenAI. Innhaldet er kvalitetssikra av TV 2s journalistar. Les om korleis vi jobbar med KI

«Arbeidstakar skal som hovudregel tilsettast på heiltid».

Setninga står i arbeidsmiljølova og blei lagt til som ei påminning om at folk i hovudsak skal ha heiltidsstilling.

Likevel viser ei kartlegging at det ikkje alltid er slik, i alle fall dersom du er helsefagarbeidar.

Leiar Helene Harsvik Skeibrok i Fagforbundet meiner at mange kommunar har ein veg å gå.

– Eg synest det er utruleg trist, med tanke på at vi treng arbeidskrafta både no og dei neste åra, seier Harsvik.

Nesten berre deltid

Kartlegginga, som er gjort av Fagforbundet, viser at det i fleire kommunar knapt blei utlyst fulle stillingar som helsefagarbeidar i 2025.

I Halden, som TV 2 skreiv om nyleg, blei det lyst ut 41 stillingar eksternt som helsefagarbeidar i 2025. Ingen av desse var heiltid.

Kommunen svarte at det blei lyst ut nokre heiltidsstillingar internt. Dette for å prioritere dei som allereie var tilsett i deltidsstillingar.

– Alle kommunar må ha noko deltid for å drive helsetenester døgnet rundt, men målet vårt er å auke andelen som jobbar heiltid, sa Martin Ekran, som er direktør for helse og meistring i Halden kommune.

Utlysingane i Halden i 2025 meinte Skeibrok i Fagforbundet at er eit døme på ein ukultur i kommunane.

Også Skien kommune skil seg ut i kartlegginga.

Fem prosent av dei 352 stillingane som blei lyst ut i 2025, var heiltid.

Tala inkluderer også helgestillingar, tilkallingsvikarar og sommarvikarstillingar, stillingar som ikkje er meint å vere heiltidsstillingar, opplyser Skien kommune.

Utlysing av heiltidsstillingar

Desse kommunane lyste ut flest og færrast heiltidsstillingar som helsefagarbeidar i 2025:

Flest (store kommunar):

Ringerike (93 prosent av 56 utlysingar var heiltid)

Bergen (54 prosent av 885)

Lørenskog (45 prosent av 139)

Drammen (42 prosent av 154)

Tromsø (39 prosent av 813)

Bodø (37 prosent av 251)

Sandnes (36 prosent av 287)

Fredrikstad (35 prosent av 298)

Stavanger (34 prosent av 577)

Asker (30 prosent av 363)

Færrast (store kommunar):

Halden (0 prosent av 41 utlysingar var heiltid)
Skien (5 prosent av 352)
Indre Østfold (6 prosent av 292)
Ringsaker (8 prosent av 83)
Porsgrunn (9 prosent av 228)
Lillestrøm (13 prosent av 295)
Sarpsborg (13 prosent av 169)
Haugesund (13 prosent av 164)
Gjøvik (13 prosent av 152)
Trondheim (15 prosent av 538)

Flest (mellomstore kommunar):

Sunndal (100 prosent av 10 utlysingar var heiltid)
Kinn (90 prosent av 10)
Heim (88 prosent av 24)
Ørland (86 prosent av 21)
Lindesnes (81 prosent av 78)
Luster (77 prosent av 13)
Hammerfest (76 prosent av 82)
Grimstad (76 prosent av 62)
Alstahaug (73 prosent av 22)
Vadsø (70 prosent av 43)

Færrast (mellomstore kommunar):

Råde (0 prosent av 57 utlysingar var heiltid)
Inderøy (0 prosent av 37)
Vestvågøy (0 prosent av 27)
Vestnes (1 prosent av 194)
Tvedestrand (1 prosent av 102)
Elverum (1 prosent av 96)
Åsnes (3 prosent av 71)
Midtre Gauldal (5 prosent av 151)
Hå (6 prosent av 119)
Nome (6 prosent av 103)

Flest (små kommunar):

Aukra (100 prosent av 21 utlysingar var heiltid)
Karlsøy (100 prosent av 11)
Smøla (100 prosent av 10)
Ål (89 prosent av 18)
Flakstad (87 prosent av 15)
Vågå (79 prosent av 43)
Hjelmeland (75 prosent av 32)
Våler i Innlandet (74 prosent av 46)
Bardu (73 prosent av 15)
Hasvik (73 prosent av 11)

Færrast (små kommunar):

Ringebu (0 prosent av 34 utlysingar var heiltid)
Gjerstad (0 prosent av 33)
Evje og Hornnes (0 prosent av 24)
Dyrøy (0 prosent av 22)
Bygland (0 prosent av 21)
Flesberg (0 prosent av 13)
Lesja (0 prosent av 13)
Namsskogan (0 prosent av 12)
Vegårshei (0 prosent av 11)
Fitjar (2 prosent av 56)

Kjelde: Rapport frå Fagforbundet

Kommunikasjonssjef Anne Spånem seier at kommunen likevel tar tala på alvor.

– Dette er ei utfordring vi tar på alvor, og som vi jobbar systematisk med å forbetre, seier Spånem.

Ho vil samtidig ikkje seie at kommunen har ein ukultur.

– Det er viktig å påpeike at Skien kommune har ei tydeleg målsetting om å auke andelen heiltidsstillingar og gjennomsnittleg stillingsstorleik aukar, seier Spånem.

Dette seier Skien kommune:

– Dette er ei utfordring vi tar på alvor, og som vi jobbar systematisk med å forbetre.

– Det er riktig at andelen heile stillingar blant eksternt utlyste helsefagarbeidarstillingar i 2025 var låg.

– Samtidig er det viktig å nyansere biletet. Utlysingsstatistikk gir ikkje eit fullt bilete av faktisk stillingsstorleik i tenestene og tilsette aukar også stillingsprosenten gjennom interne prosessar og lovmessige rettigheiter. Låg andel utlyste heiltidsstillingar er derfor ikkje det same som låg faktisk stillingsstorleik blant tilsette.

– I tala de opererer med er også helgestillingar, tilkallingsvikarar og sommarvikarstillingar tatt med, og dette er stillingar som ikkje er meint å vere heiltidsstillingar.

– Det er likevel viktig å påpeike at Skien kommune har ei tydeleg målsetting om å auke andelen heiltidsstillingar og gjennomsnittleg stillingsstorleik aukar. Heiltid er forankra både i omsynet til kvalitet i tenestene og ønsket om trygge og føreseielege arbeidsforhold for tilsette.

– Vi er derfor ikkje einige i at dette handlar om ein «ukultur», men om ein samansett utfordring som vi, saman med tillitsvalde og tilsette, arbeidar aktivt med å løyse.

I Indre Østfold var seks prosent av 292 utlyste stillingar fulltidsstillingar.

Enkelte stillingar har blitt lyst ut fleire gonger før dei har blitt fylt, og dette bidreg til at talet er så høgt, opplyser direktør for helse og meistring Alice Reigstad i Indre Østfold kommune.

– Vi har eit stort behov for bemanning i helgar, og arbeidstidsordningar, særleg knytt til helgebelastning, påverkar korleis nye stillingar kan lysast ut. Dette gjer at delar av behovet må lysast ut som deltidsstillingar, legg Reigstad til.

Dette seier Indre Østfold kommune:

– Talet på 292 utlysingar i 2025 er høgare enn antalet faktiske ledige stillingar, fordi mange stillingar lysast ut fleire gonger som følge av rekrutteringsutfordringar.

– At seks prosent av utlysingane var heiltidsstillingar, må sjåast i samanheng med korleis bemanningsbehovet er fordelt. Vi har eit stort behov for bemanning i helgar, og arbeidstidsordningar, særleg knytt til helgebelastning, påverkar korleis nye stillingar kan lysast ut. Dette gjer at delar av behovet må lysast ut som deltidsstillingar.

– I vår kommune har vi innført kalenderplan/årsplan, som har bidrege til auka gjennomsnittleg stillingsstorleik. Vi har også redusert vikarbruken og auka andelen faste tilsettingar. Samtidig som vi arbeidar for å auke andelen heiltidsstillingar, må vi også ta høgd for at noko deltid er ønskt av enkelte tilsette. Målet om ein heiltidskultur står uansett fast, og det jobbast kontinuerleg med tiltak for å auke andelen heiltidsstillingar.

Kommunen har innført årsplan som har bidrege til å auke den gjennomsnittlege storleiken på stillingane. I tillegg har Indre Østfold redusert vikarbruken og fått ein større andel med faste tilsettingar.

Samtidig er det nokre tilsette som ønsker å jobbe deltid, opplyser Reigstad.

– Målet om ein heiltidskultur står uansett fast, og det jobbast kontinuerleg med tiltak for å auke andelen heiltidsstillingar, seier Reigstad.

På den andre sida var alle dei utlyste stillingane som helsefagarbeidar i Sunndal, Aukra, Karlsøy og Smøla heiltidsstillingar.

KS: – Går riktig veg

Avdelingsdirektør for arbeidslivspolitikk i KS, Marit Roxrud Leinhardt, avviser at det er ein ukultur med deltidstilsettingar i kommunane.

– Det går riktig veg. Sidan partane signerte heiltidserklæringa første gang i 2013, har heiltidsandelen i kommunesektoren auka med nesten 13 prosentpoeng, til 61,8 prosent, seier Leinhardt.

Leinhardt er ikkje ein del av forhandlingane i tariffoppgjeret i kommunesektoren mellom KS og LO kommune.

– Hovudutfordringa er å få nok bemanning på kveld, natt og i helgane. Det er her det blir brukt mange deltidstilsette. Vi må organisere arbeidet slik at turnusen bidreg til fleire heiltidstilsette og reduserer behovet for deltid. Dette er eit felles ansvar for arbeidsgivarar og arbeidstakarar. Det står klart i hovudtariffavtalen, seier Leinhardt.

Dette seier KS:

– Det er feil å ser at det er ein ukultur med deltidstilsettingar i kommunane. KS, kommunane og arbeidstakarorganisasjonane har jobba lenge saman for å få fleire heile stillingar. Det går riktig veg. Sidan partane signerte heiltidserklæringa første gong i 2013, har heiltidsandelen i kommunesektoren auka med nesten 13 prosentpoeng, til 61,8 prosent. Heile stillingar er bra for den tilsette, og det er viktig for kommunen å få tilgang til arbeidskraft.

– Men vi har framleis ein veg å gå. Kommunane trenger tilsette i helse- og omsorgstenestene hele døgnet, 365 dagar i året. Hovudutfordringa er å få nok bemanning på kveld, natt og i helgane. Det er her det blir brukt mange deltidstilsette. Vi må organisere arbeidet slik at turnusen bidreg til fleire heiltidstilsette og reduserer behovet for deltid. Dette er eit felles ansvar for arbeidsgivarar og arbeidstakarar. Det står klart i hovudtariffavtalen.

– Det var eit gjennombrot då vi i fjor blei einige om ein avtale om langvakter – å jobbe lengre vakter når ein først jobbar kveld, natt og i helg. Mange kommunar kombinerer det med årsturnus. Når arbeid, ferie og fri planleggast for eit heilt år, er det lettare å få kabalen til å gå opp med fleire heile stillingar. Det gir både tilsette og arbeidsgivarar større føreseielegheit. Vi må fortsette langs dette sporet.

– Treng arbeidskrafta

Skeibrok i Fagforbundet trekk fram at det er venta stor mangel på helsepersonell i åra framover.

– Viss vi skal klare å behalde dei tilsette og rekruttere, så er vi avhengige av at folk får ei stilling som dei klarer å leve av, seier Skeibrok.

Ho brukar ei 80 prosent stilling som døme.

– Ein kan jo seie at ei 80 prosent stilling er ei stor stilling, men dei aller fleste er avhengige av ei 100 prosent løn å leve av for å betale faste og løpande utgifter, seier Skeibrok.

– Ikkje minst er dette viktig med tanke på pensjon. Den dagen du er ferdig som yrkesaktiv og skal gå av med pensjon, så skal du også kunne ha ein anstendig pensjon å leve av, seier Skeibrok.

TV 2 intervjua Skeibrok før det blei brot i kommuneoppgjeret den 30. april. Meklinga mellom KS og LO starta den 7. mai.

Stenseng: – Bør aukast

Arbeids- og inkluderingsminister Kjersti Stenseng (Ap) seier at regjeringa er kjent med at mange kommunar lyser ut deltidsstillingar.

– Det kan det vere mange grunnar til, men mitt klare mål er at det skal lysast ut fleire heiltidsstillingar. Antal heiltidsstillingar som lysast ut, bør aukast, seier Stenseng.

I 2022 innførte regjeringa, som då bestod av Arbeidarpartiet og Senterpartiet, ei såkalla heiltidsnorm.

Dette innebar at arbeidsgjevar måtte dokumentere behovet for å ha folk tilsett i deltidsstillingar. I tillegg skulle deltidstilsette få styrka fortrinnsretten til heile stillingar.

– Det er viktig for ein trygg og føreseieleg kvardag, og moglegheita til å forsørge seg sjølv. For bedrifta betyr det kvalitet og stabilitet fordi heiltid gir kontinuitet, sterke fagmiljø og trygge tenester, seier Stenseng.

– Ikkje minst veit vi at vi framover vil mangle arbeidskraft, det gjeld i aller høgste grad også helsesektoren, legg Stenseng til.

Stenseng peiker på at kommunane har eit ansvar for å få ein heiltidskultur.

– Så skal vi så klart ha rom for at nokon har behov for å jobbe deiltid, i periodar eller gjennom heile arbeidslivet. Derfor har vi eit regelverk som også tar høgde for dette, seier Stenseng.

Read Entire Article