Norsk klippfisk har dominert marknaden – no får den sterk konkurranse i ein billig-variant

På Den dominikanske republikk i Karibia er «Bacalao Noruego», eller norsk klippfisk, ei delikatesse.

Inntil nyleg har nesten all klippfisken som har blitt seld på øya vore norsk.

Men på grunn av mindre tilgang på fisk enn før, er klippfisken no konkurranseutsett av ein billigare variant frå Kina. Den er 40 prosent billigare enn den norske.

– Vi ser ein sterkare konkurranse frå klippfisk frå Kina, seier Ørjan Kjærvik Olsen i Noregs sjømatråd.

Låge kvotar

Klippfisken som blir sendt til land som Den dominikanske republikk, kjem i stor grad frå Sunnmøre.

På Ellingsøya utanfor Ålesund ligg fiskeribedrifta Brødrene Sperre, som produserer klippfisk av både torsk og sei, noko dei har gjort i nær 100 år.

Dei sender den blant anna vidare til Den dominikanske republikk, der dei hovudsak et klippfisk av sei. Bedrifta sender også til Portugal og Brasil, der det i hovudsak går i klippfisk av torsk.

På fabrikken til Brødrene Sperre på Ellingsøya saltar dei torsk, som etter kvart vil kunne bli til klippfisk.

Foto: Fride Kvamsøe Rekdal / NRK

– Det blir fiska mindre torsk fordi kvotane er låge, og mindre sei fordi fiskarane ikkje finn den seien vi ønsker å ha i produksjon, seier dagleg leiar i Brødrene Sperre, Inger-Marie Sperre.

Ho ønsker ikkje å gå inn på kva land som er dei største konkurrentane til bedrifta, men seier at utfordringa ligg i at den norske klippfisken er for dyr.

– Kunden vel andre produkt, og det ser vi som ein trugsel i fleire marknadar. Kampen for å få forbrukaren til å betale det vi treng for å få igjen produksjonskostnadane er krevjande for oss, og vi forstår at det er vanskeleg for folk å betale, seier ho.

Får ikkje inn like mykje pengar

I februar eksporterte Noreg klippfisk til ein samla verdi av 421 millionar kroner. Det er snart 100 millionar kroner mindre enn på same tid i fjor.

Årsaka er delt, men Kjærvik Olsen i Norges Sjømatråd peiker på låge fiskekvotar som ein av grunnane.

– Hovudårsaka er at det er mindre fisk tilgjengeleg. Vi har eit kvotefall på ein rekke artar som gjere at det er mindre fisk å produsere klippfisk av.

Han forklarer at det ikkje lengre er mogleg å berre auke prisen for å erstatte tapet av inntekt.

– Sjølv om vi ser ein prisauke, så kompenserer ikkje det for volumfallet, seier han.

På Den dominikanske republikk er «Bacalao Norugeo», altså norsk bacalao, ein delikatesse. Her var Ørjan Kjærvik Olsen i Norges Sjømatråd på besøk i november.

Foto: Norges Sjømatråd

– Stor forståing

Fiskeri- og havminister Marianne Sivertsen Næss (Ap) seier at ho har stor forståing for at situasjonen er krevjande for fiskarar, sjømatbedrifter og kystsamfunn.

– Samtidig er det avgjerande at vi fiskar innanfor berekraftige rammer slik at bestandane kan byggjast opp igjen.

Ho peiker på at kvotane blir fastsette på grunnlag av vitskaplege råd og føre-var-prinsippet.

– Når kvotane går ned, heng det saman med utviklinga i bestandane. Kvoteråda for 2026 er nedgåande for fleire av dei kommersielt viktige bestandane våre, mellom anna torsk og sei.

Likevel er ho optimistisk for næringslivet.

– Dei siste vurderingane frå forskarane tyder på at utsiktene for torskebestanden er i ferd med å betre seg, og at vi kan ha lagt grunnlaget for å byggje opp bestanden igjen. Det kan gi høgare kvotar i åra framover.