Stine sparar 15.000 kroner i året på eitt enkelt grep

– Matprisane går berre opp og opp, og det påverkar kva matval ein tek både i butikken og heime.

Det seier Stine Pedersen Svarthe.

Som dagleg leiar av «Bare bra barnemat» og ernæringsrådgjevar, er ho over gjennomsnittet oppteken av kva familien et.

Men då ho såg kor mykje pengar som forsvann ut av matbudsjettet berre på brød, bestemte ho seg for å rekne på det. Resultatet var nedslåande.

Sparar 15.000 kroner

Familien på fire et omtrent eitt brød om dagen. Tidlegare kjøpte dei ofte økologiske brød til 59 kroner stykket.

Ved å byte ut kjøpebrødet med ei enkel oppskrift på heimebakt brød, kostar kvart brød no berre 18 kroner.

• Kjøpebrød: 21.535 kroner i året.

• Heimebakt: 6.570 kroner i året.

• Total sparing: 14.965 kroner i året.

Det er ikkje tilfeldig at lommeboka kjennest tynnare.

Prisane har skote i vêret

Tal frå Statistisk sentralbyrå (SSB) viser at prisen på brød- og kornprodukt har vakse med omtrent 41 prosent dei siste ti åra.

Sjølv om prisauken for brød ligg litt under gjennomsnittet for matvareprisar generelt, har det vore ein historisk stor auke i løpet av dei siste fire åra.

– Det skjedde ein kraftig auke i prisveksten i 2022 i etterkant av fullskalainvasjonen i Ukraina. Det fekk konsekvensar for prisane på mange typar mat, og det gjaldt ikkje berre for Noreg, men også globalt, seier Kristiansen.

Auken gjeld ikkje berre brød- og kornprodukt i Noreg.

Globalt steig prisane på mat med 4,3 prosent i 2025, viser matprisindeksen til FAO.

– På mat generelt, og deriblant kornprodukt, har vi hatt ein prisvekst dei siste fire åra som har vore av ein storleik vi ikkje har sett sidan 80-talet. Det er ein veldig sterk prisvekst i ein historisk samanheng. Det har vi ikkje sett på fleire tiår.

Prisveksten på mat har vore uvanleg kraftig, og det får konsekvensar.

– Eg trur jo dei fleste har merka det på lommeboka at det er annleis å gå i daglegvarebutikken no enn det var for ei stund sidan.

Matprisane for ein gjennomsnittsfamilie har auka med 33 prosent på tre år, ifølge forskningsinstuttet Sifo.

– Forbrukaren har vorte meir fokusert

Også Bodø bakeri har merka prisveksten.

– Det er klart vi har gjort det dei siste åra. Råvareprisane, emballasjen og straumen aukar. Prisen for å lage eit brød er mykje høgare enn den var for tre år sidan, seier dagleg leiar Bjarne Mosås.

Mosås trur folk har vorte flinkare til å ete opp heile brødet.

– Brødet blir dyrt, og vi merkar at forbrukaren har vorte meir fokusert. Kvar enkelt forbrukar kjøpar nok færre brød i veka enn tidlegare.

Fleire fordelar med å bake sjølv

Bakar ein sjølv, får ein også eit sunnare brød, ifølgje Svarthe.

– Det er veldig mange fordelar med å bake sjølv, i tillegg til prisen.

– Det er ofte tilsett ekstra kveitegluten for at brødet skal heve godt, slik at vi får store, luftige brød som held seg godt i butikken og skal opplevast som ferske lenger.

Stine er ikkje åleine om å bake brøda sjølv. Skaug barnehage kutta utgiftene med 70 prosent etter at dei byrja å bake eigne brød.

Ernæringsrådgjevaren oppmodar til å bake eller kjøpe økologisk brød til dei minste barna.

– Når du har fått inn den gode vanen med å bake sjølv, er det lett å kjøpe økologisk mjøl også, så får du mindre sprøytemiddelrestar.