Småbarnsfar svindla Nav for kvart million: Skulda på barna

Mannen hevda han var i ein desperat økonomisk situasjon, men domstolen meiner omsynet til fellesskapen må vege tyngre.

Gjennom nesten to år sende mannen i 30-åra inn meldekort til Nav der han systematisk underrapporterte talet på arbeidstimar.

Han melde inn at han berre hadde jobba 162,5 timar, men det viste seg at han hadde vore i sving i heile 1135,5 timar.

Dette resulterte i at han fekk utbetalt 263.243 kroner for mykje i dagpengar, skriv Søndre Østfold tingrett i ein fersk dom.

– Det har vore tøft for han å stå i dette, seier forsvararen til mannen, Hans Thomas Revhaug, til NRK.

– Gjorde noko skikkeleg dumt

Da saka kom opp for retten 9. januar i år, valde Fredrikstad-mannen å legge korta på bordet.

Han forklarte at svindelen starta etter at han først hadde mista jobben på ein skole, men at han etter kvart fekk meir jobb via vikarbyrå.

Han la ikkje skjul på motivet bak dei feilaktige opplysningane.

– Eg gjorde dette fordi eg og familien var i ein vanskeleg økonomisk situasjon. Eg tenkte berre på at eg måtte få betalt utgiftene mine, forklarte mannen i retten.

Han angra på det han gjorde.

– Eg gjorde etter kvart noko skikkeleg dumt, forklarte han.

Trass i dei økonomiske utfordringane, understreka retten at meldekorta er enkle å fylle ut, og at den tiltalte var godt informert om reglane.

Nav: – Basert på tillit

Trygdesystemet i Noreg er bygd på ein grunnleggande tillit mellom borgaren og staten. Når denne tilliten blir broten, ser domstolen svært alvorleg på det.

Dei ferskaste tala frå Nav teiknar eit dystert bilde av omfanget av trygdemisbruk.

I 2024 blei 346 personar melde for bedrageri av i overkant av 76 millionar kroner.

Det var dei digitale kontrollrutinane i Nav som til slutt felte trebarnsfaren. Ved å køyre meldekortet til mannen opp mot dei offisielle lønnsregistera til staten, oppdaga kontrollørane eit stort gap.

Retten viser til at allmennpreventive omsyn står sterkt i slike saker.

Det betyr at straffa skal vere så streng at den skremmer andre frå å gjere det same.

– Det dreier seg om misbruk av sentrale velferdsgode som i vesentleg grad er baserte på tillit til at brukarane gir ei ærleg og rett skildring av sin økonomiske og sosiale situasjon, siterer retten frå ein tidlegare høgsterettsdom.

Bad om samfunnsstraff av omsyn til barna

Forsvararen til mannen, advokat Hans Thomas Revhaug, argumenterte hardt for at 30-åringen burde sleppe fengsel og heller bli dømt til samfunnsstraff.

Det blei vist til at mannen har omsorgsansvar for to mindreårige barn, og at familien ventar sitt tredje barn om berre få månader.

– Eg har ikkje fått prata med han enda. Han håpa på mildast mogleg straff fordi han nå skal bli far igjen. Det er ein krevjande situasjon å stå i, seier forsvarar Revhaug.

Retten var likevel ikkje einig i at familiesituasjonen var unik nok til å sleppe fengsel. Dommaren peika på at mannen ikkje er aleineforsørgar, men deler ansvaret med kona si.

– Det er normalt berre der ein tiltalt er aleineforsørgar at dette omsynet i seg sjølv kan grunngi samfunnsstraff når fengsel utan vilkår er utgangspunktet, slår retten fast.

Sjølv om straffenivået for eit bedrageri av denne størrelsen normalt ligg på mellom 75 og 90 dagar fengsel, fekk mannen fleire frådrag.

• Han tilstod forholda og fekk litt strafferabatt.
• Forholdet blei avdekt sommaren 2023, meldt i november 2024 og blei liggande hos politiet i ni månader.
• Dommen blei 45 dagar fengsel utan vilkår, med moglegheit for soning med fotlenke.

Forsvarar Hans Thomas Revhaug opplyser at det er uklart om mannen vil anke dommen frå tingretten.