Satsa fullt på torskeoppdrett – så ombestemte staten seg

1 hour ago 3

På den vesle øya Kvamsøy, som ligg heilt sør på Sunnmøre og like nord for Stad, er det om lag 230 innbyggarar.

Der starta selskapet Ode torskeoppdrett i 2024, etter dei året før fekk løyve frå Møre og Romsdal fylkeskommune.

I slutten av januar i år var det fleire nytilsettingar ved anlegget, blant dei Lasse Silden og Henning Breidablik.

Begge kom flyttande frå andre stader i landet, klare for å tre inn i nye stillingar som driftsteknikarar.

En person i gul refleksjakke står ved en kaimot med båter og en ferge i bakgrunnen. Det er klart vær og solen skinner, noe som gir liv til omgivelsene. Rundt personen er det også tanker og utstyr som er typisk for maritim virksomhet. Fergen er delvis synlig, og en fjellkjedes silhuett kan sees i horisonten. (Bildebeskrivelsen er laget av en KI-tjeneste)

En person står foran en innsjø med fjell i bakgrunnen. Personen er iført en gul sikkerhetsjakke og svart hettegenser. I nærmeste område er det et lekeapparat med en rutsjebane og flere små lekekjøretøy. Bakken er grønn med spor av frost, og det er et klart himmelbilde. (Bildebeskrivelsen er laget av en KI-tjeneste)

Men like før første arbeidsdag nærma seg, fekk dei sjokkbeskjeden: Fiskeridirektoratet vil stenge anlegget.

– Eg fekk beskjed kvelden før første arbeidsdag. Eg las det faktisk i avisa, så eg måtte ringe sjefen min og spørje kva som skjedde. Det var litt kjipt, seier Lasse Silden.

Han hadde sagt frå seg ein fast jobb som matros som han treivst godt i. Det same hadde Henning Breidablik gjort, som tidlegare jobba som anleggsarbeidar.

– Det er veldig dumt at eg har flytta hit og sagt opp ein jobb eg treivst godt med i Stryn, og så kan eg plutseleg stå utan arbeid, seier 46-åringen.

Vestlandsnytt omtalte saka først.

Bildet viser en ferjeleiet med et skilt som angir ferjeruter til Voksa, Kvamsøy og Larsnes. I bakgrunnen kan man se fjell og en rolig sjø med refleksjoner av sollyset. Det er en liten bygning illustrert til venstre, og veien til leiet er tydelig synlig. Værforholdene synes å være klare med noen skyer. (Bildebeskrivelsen er laget av en KI-tjeneste)

Bildet viser et rolig havområde med flere fiskeoppdrettsanlegg stilt opp i rekkefølge. I forgrunnen er det en rød båt som ligger ved et av anleggene. I bakgrunnen er det fjell med snødekte topper under en klar blå himmel. Omgivelsene gir innsikt i et typisk norsk fiskeoppdrettsmiljø. (Bildebeskrivelsen er laget av en KI-tjeneste)

– Ode må ta ansvar

Årsaka til at Fiskeridirektoratet vil setje ein stoppar for anlegget, er ein klage sendt inn av Naturvernforbundet i 2023.

Naturvernforbundet er mellom anna bekymra for at oppdrettstorsken kan rømme og formeire seg med villtorsken i fjorden.

I ei risikovurdering gjennomført av Havforskingsinstituttet frå 2025, konkluderer med at tilstanden til kysttorsken er svak, og at dei derfor kan anta at den er lite motstandsdyktig mot genetisk innkryssing frå oppdrettstorsk.

Fylkessekretær i Naturvernforbundet, Øystein Folden, er nøgd med at Fiskeridirektoratet har omgjort løyvet.

– Det var dette vi håpa på, fordi risikoen for villtorsken er stor. Vi har framleis lite erfaring med torskeoppdrett, så det er gledeleg at denne klagen nådde fram, seier han.

Øystein Folden med hvitt skjegg og hår, og briller

– Dette har gått ut over jobbane til folk, kva tenkjer de om det?

– Det må Ode nesten ta ansvar for, seier han, og peiker på at Ode sette ut torsk ved anlegget så tidleg som desember 2024.

Lang behandlingstid

Falk D. Øveraas er samfunns- og myndigheitskontakt ved Ode. Han seier at det ikkje akkurat er ein draumesituasjon.

– Det er litt spesielt at det kjem ei omgjering tre år etter at vi fekk godkjenning. Det må eg vere ærleg å seie.

Han seier at dei var nøydd til å starte opp anlegget før klagen var ferdigbehandla, fordi det er så lang saksbehandlingstid.

– Men då satsar de berre på at det ordnar seg, og at klagen ikkje går gjennom?

– Det er ein måte å sjå det på. Men når ein søkjer om eit oppdrettsanlegg, er det avgjerande å dokumentere behovet. For Ode sin del var dette ein lokalitet vi hadde eit sterkt behov for, seier han.

En person står i et rom med mørke vegger og tre-teksturert gulv. Vedkommende har på seg en beige genser over en hvit skjorte. I bakgrunnen er det en moderne sofa og en skjerm med en grafisk fremstilling av et havneområde. Personen gestikulerer med hånden, noe som indikerer en samtale eller presentasjon. (Bildebeskrivelsen er laget av en KI-tjeneste)

Vurderer å gjere om vedtaket

Fiskeridirektoratet på si side, ønsker ikkje å stille til intervju.

I ein e-post til NRK, skriv pressevakt Olav Lekve at det no blir vurdert omgjering av vedtaket, og dei vil ikkje kommentere før vedtaket er fatta. Nett No har også omtalt dette.

«Vedtaket om lokalitet Dysjaneset av 23. januar 2026 vurderes omgjort [...] Det er derfor ikke hensiktsmessig eller ønskelig fra vår side å kommentere saken slik den står på det nåværende tidspunkt».

Fekk sjokk

Driftsleiar ved anlegget på Kvamsøya, Aleksander Ristesund, forklarer at det er sju faste tilsette og ein lærling der. Han seier at dei reagerte med sjokk då dei fekk beskjeden.

– Det er ikkje til å legge skjul på. Det går naturlegvis mykje tid til å snakke med dei tilsette, og det skapar ein annleis kvardag.

Han seier at arbeidskvardagen den siste tida har vore prega av usikkerheit, men at dei prøver å halde motet oppe.

– Eg har ikkje høyrt om liknande saker før, men eg trur og håpar at det siste ordet ikkje er sagt.