«Rentethriller» i Noreg: – Blir renta sett opp no eller i juni?

Årsaka er at prisveksten i Noreg har lege rundt 3 prosent i lang tid. Langt unna målet til Noregs Bank, som er på 2 prosent.

Då USA og Israel gjekk til angrep på Iran ved månadsskiftet til mars, gjekk energiprisane i taket. Det legg enda større press på prisane, då enten straum eller bensin må til for å enten lage eller frakte dei fleste varer og tenester.

Det førte til at sentralbanksjef Ida Wolden Bache rykka ut og gav mange med bustadlån ein skikkeleg kalddusj: ein må vente seg eitt eller kanskje to rentehopp i år.

Kjem ei av rentehevingane allereie i dag? Fasit kjem klokka 10.00.

– Det marknaden lurer på er om renta blir sett opp no eller i juni. Marknaden legg til grunn at renta kjem til å bli auka tre gonger i år, seier valutastrateg Dane Cekov i Sparebank 1 Markets.

Bitter rentestrid

Dei varsla moglegheitene for renteheving har ført til ein opprivande rentedebatt i vår.

Sidan lønnsoppgjeret i industrien akkurat var kome i hamn, meinte LO-leiar Kine Asper Vistnes at sentralbanken ville motarbeide lønnsoppgjeret om renta vert sett opp.

Det førte til refs både frå Frp-leiar Sylvi Listhaug og Norsk Industri-sjef Harald Solberg, som reagerte kraftig på Vistnes si innblanding i rentepolitikken.

Kvifor er det så annleis i Sverige?

Berre ein halvtime før renteavgjerda i Noreg, har svenskane fått sin fasit.

Der blir styringsrenta ståande på 1,75 prosent.

Det er fleire ting som skil den svenske og den norske økonomien, som gjer at styringsrentene er så langt frå kvarandre:

• Prisvekst: I Sverige er prisveksten under målet på 2 prosent. Det betyr at ein kanskje må ha ei lågare rente for å gi meir fart på økonomien. Noreg og Sverige måler også prisveksten noko ulikt – for eksempel er bustadutgifter ein større del av prisvekst-målinga i Noreg enn i Sverige.
• Arbeidsløyse: I Sverige er det høgare arbeidsløyse enn i Noreg.
• Bustadmarknad: I Sverige er bustadmarknaden svakare enn i Noreg, kor det held seg ganske sterkt.
• Lønnsvekst: Lønnsveksten i Noreg har vore sterkare enn i Sverige i fleire år. I Sverige fall reallønna mykje etter lønnsoppgjeret i 2022.
• Ulik vektlegging av sysselsetting: Den svenske sentralbanken, Riksbanken, sende renta hardare opp frå 2022 og kan ha vektlagt sysselsetting mindre enn Noregs Bank, viser analysar frå sentralbanken sjølv.